ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
1898
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
* ( 1145 - تولد بديع ، نظام الشريعة خوانسارى ) * در « تذكرهء شعراى خوانسار : 32 » « 1 » گويد : « ميرزا رضا ملقب بنظام الشريعة و متخلص ببديع فرزند محمد ، از شعراى قرن اخير است كه در سال 1268 قمرى به دنيا آمده . بديع خط رقاع و ثلث و نسخ را بسيار زيبا مىنوشت و در خط نسخ استاد بود ، خود او در يك قطعه چنين ادعا كرده است : تا كرده خدا لوح و قلم را ايجاد * كس خط ننوشته چون من و مير عماد من در خط نسخ او خط نستعليق * بوديم بعصر خويش هريك استاد قطعات و كتابهاى خطى او كمنظير و گرانبها و تماشائى است ، مدار زندگانى بديع بكتابت و نويسندگى أسناد و قبالهجات و حكاكى و تعليم خط و مساحت اراضى مىگذشت و در ساختن مركبهاى برجسته و ثابت نيز مهارت داشت » . تا آنكه گويد : « كمال واقعى و هنر بديع در ساختن ماده تاريخ بوده و اين كار را بدرجه اعلا رسانيده است » . سپس چند ماده تاريخ بعنوان نمونه از آن مرحوم آورده و گويد : « بديع در سال 1329 يكهزار و سيصد و بيست و نه قمرى در شصتسالگى به مرض ذاتالريه درگذشت و قبل از فوت براى سال تاريخ خود چنين نوشته است : ماده تاريخ وفات اين حقير است : بسان سكه و زر چون مرا ولاى على است * مقيم جنت فردوس كرد يزدانم « صدر المشايخ اختر كه از نزديكترين دوستان آن مرحوم بود قطعهء را در مرگ او سروده كه مشتمل بر 12 بيت است و از هر 24 مصراع اين قطعه تاريخ فوت بديع بدست مىآيد ، اين ماده تاريخ در شرح حال اختر نوشته شد . از آثار بديع يك « مثنوى » بجاى مانده كه متمم « تاريخ منظومه » است الخ .
--> ( 1 ) در نسخه اصل همين چند كلمه بيشتر نوشته نشده ، لذا شرح حال بديع را بتلخيص از مأخذ نقل كرديم . م .